Co to jest i na czym polega terapia schematu?

Terapia schematu została wymyślona przez dyrektora centrum, które zajmowało się terapią poznawczą, był nim Jeffrey Young. Właśnie z tego nurtu wywodzi się terapia schematu, czerpie ona jednak również z terapii psychodynamicznej, a także Gestalt.

Terapia schematu bazuje na założeniu, że kluczem do poprawy jakości życia jest zrozumienie wzorców postępowania oraz myślenia, czyli tytułowych schematów. Twórcy terapii schematu wyróżniają 18 nieadaptacyjnych schematów, które są niszczące dla osób, które je powielają. Schematy te powstaną, gdy potrzeby dziecka we wczesnym dzieciństwie nie zostaną zaspokojone. Należy do nich zaliczyć: bezpieczeństwo, kontakty z innymi ludźmi, autoekspresja, autonomia, realne ograniczenia, poczucie własnej wartości.

Terapia schematu czerpie z różnych źródeł, a w pracy terapeutycznej wykorzystywane są różnorodne techniki, do których można zaliczyć technikę pustych krzeseł, rekonstrukcja wyobrażeniowa, czy odgrywanie ról. Dobór metody jest uzależniony od indywidualnego przypadku. Można wyróżnić trzy style radzenia sobie z nieefektywnymi, a także szkodliwymi schematami: unikanie, podporządkowanie się oraz kontrakt. Głównym celem całej terapii schematu jest zaprzestanie stosowania złego stylu poprzez zaspokajanie swoich potrzeb, które go pierwotnie wywołały, a także przez zbudowanie zupełnie nowych, ale już zdrowych schematów działania.

Warto podkreślić, że terapia schematu jest przede wszystkim stosowana przy utrwalonych problemach emocjonalnych, które powstały w dzieciństwie, albo we wczesnej dorosłości. Terapia jest stosowana także u osób z zaburzeniami osobowości np. osobowość narcystyczną, zależną czy borderline. Osoby z wymienionymi zaburzeniami w zdecydowanej większości reprezentują różne tryby działania. W przypadku borderline może być to być rozzłoszczone dziecko albo rozzłoszczony obrońca, z kolei u osób narcystycznych tzw tryb samowywyższania się.

Terapia schematu prowadzona jest coraz częściej u osób, które cierpią na uzależnienia, zaburzenia odżywiania, czy depresję. Stosowana jest również w resocjalizacji. Terapia schematu ma również zastosowanie w terapii dla par oraz małżeństw. Umożliwia ona zdecydowanie lepiej zrozumieć sposób powstawania sytuacji konfliktowych, a także schematy postępowania, które są uaktywniane w takiej sytuacji. Można w ten sposób dokonać identyfikacji toksycznej komunikacji lub wzmocnić skuteczne komunikowanie się w danym związku.

Warto podkreślić, że terapia schematu wymaga czasu, dlatego jest to podejście długoterminowe. Niektóre jej elementy można jednak wykorzystać w terapii krótkoterminowej np. w przypadku terapii grupowej. Początek całej terapii schematu polega na łączeniu bieżących problemów danej osoby z ich źródłami w dzieciństwie. W ten sposób osoba, która rozpoczyna terapię może bardzo szybko zrozumieć przyczyny swoich obecnych problemów. Dopiero w kolejnych etapach terapii schematu mamy do czynienia z nauką radzenia sobie z problemami poprzez zmianę leżących u ich źródeł schematów.

Artykuł napisany we współpracy z Pro- Psycholog Poznań.
Sprawdź: opinie o tym psychologu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

3 × pięć =

Przewiń do góry